Özel Öğretim ve Özel Eğitim Kurumlarında Rehber Öğretmen ve Kamera Kuralları

İlgi: Millî Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğünün 04.06.2026 tarihli ve E-16915068-010.99-161395678 sayılı Makam Oluru konulu yazısı.

Millî Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğü tarafından 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu kapsamında faaliyet gösteren özel öğretim kurumlarını doğrudan ilgilendiren önemli idari düzenlemeler yayımlanmıştır.

Bakanlığın ilgide kayıtlı yazısı ve akabinde Danıştay 8. Dairesi tarafından verilen iptal kararı doğrultusunda MEB'in yayımladığı uygulama talimatları çerçevesinde; özel öğretim ve özel eğitim kurumlarında rehber öğretmen istihdamı ile güvenlik kamera sistemlerine ilişkin uygulama esasları netlik kazanmıştır.

Kurum kurucuları, kurucu temsilcileri ve kurum yöneticilerinin mevzuata uyum sürecinde dikkat etmesi gereken temel hususlar şunlardır:

1. Rehber Öğretmen Görevlendirme Zorunluluğu

1. Öğrenci Sayısına Bakılmaksızın Görevlendirme: Özel eğitim okulu, ilkokul, ortaokul ve ortaöğretim kurumlarında öğrenci sayısı gözetilmeksizin en az bir rehber öğretmen görevlendirilmesi zorunlu hale getirilmiştir.
2. İlave Görevlendirmeler: İlk rehber öğretmen görevlendirmesinin ardından yapılacak ilave görevlendirmelerde, dengi resmî okullar için belirlenen öğrenci sayıları esas alınacaktır.
3. Uyum Süresi: Mevcut durumda kurumlarında bu şartı sağlamayan rehber öğretmen kadrosuna sahip okulların, Makam Oluru’nun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren en geç 3 (üç) ay içinde gerekli görevlendirmeleri tamamlaması gerekmektedir.

2. Güvenlik Kameralarında Genel Standartlar (En Az 90 Gün Kayıt)

Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği’nin 11. maddesinin 4. fıkrası uyarınca daha önce en az 15 gün olarak uygulanan kayıt depolama süresi ve kamera yerleşim alanları genişletilmiştir:

1. Kapsam ve Alanlar:
2. Bahçe alanı oluşturulması zorunlu olan kurumlarda; tüm bahçe giriş-çıkışları, binanın tüm kapıları ve koridorlar,
3. Diğer kurumlarda ise; binanın tüm kapıları ve koridorlar güvenlik kamerası kapsamına alınacaktır.
4. Kayıt Depolama Süresi: Belirtilen alanları kaydeden güvenlik kameralarının görüntü kayıtlarını en az 90 gün süreyle depolayacak kapasitede olması zorunludur.
5. Uyum Tarihi: Kamera altyapısı bu şartları karşılamayan kurumların sistemlerini en geç 01.08.2026 tarihine kadar kullanıma hazır hale getirmeleri gerekmektedir.

3. Danıştay Kararı Sonrası Sınıflarda Kamera Kurulumu: Özel Öğretim ve Özel Eğitim Ayrımı

Danıştay 8. Dairesi, Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği’nin 11. maddesinin 4. fıkrasında yer alan ve dersliklerde kamera kullanımını tamamen yasaklayan hükmün; özel eğitim okulları, özel eğitim ve rehabilitasyon merkezleri ile özel eğitim sınıfları yönünden iptaline karar vermiştir. Bu yargı kararı ve MEB’in uygulama talimatı sonrasında kurum türlerine göre net bir ayrım doğmuştur:

1. Genel Özel Öğretim Kurumlarında (Kolejler, Özel Okullar, Kurslar vb.) Sınıf İçi Kamera Yasağı Devam Etmektedir:
2. Özel ilkokul, ortaokul, lise ve benzeri genel özel öğretim kurumlarında; derslik ve ders yapılan bölümlerin, öğretmenler odasının, yönetici ve dinlenme odalarının, rehberlik servisinin, kütüphane ve spor salonlarının içini görecek şekilde kamera yerleştirilmesi kesinlikle yasaktır. Bu kurumlarda kamera uygulaması yalnızca bahçe, bina giriş-çıkışları ve koridorlar gibi ortak alanlarla sınırlıdır.
3. Özel Eğitim Kurumlarında Dersliklere Kamera Kurulabilmesi İstisnası:
4. Özel gereksinimli çocukların üstün yararı, can güvenliği ve olası ihmal/istismar iddialarının aydınlatılması amacıyla Danıştay’ın verdiği iptal kararı gereğince;
5. Özel eğitim okullarında,
6. Özel eğitim okullarının bünyesindeki rehabilitasyon birimlerinde,
7. Özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde,
8. derslik ve ders yapılan bölümlerin içini görecek biçimde güvenlik kamerası kurulabilmesinin önü açılmıştır. Bu kurumlarda da kayıtların en az 90 gün süreyle saklanması esastır.
9. Kayıtlara Erişim ve Gizlilik Sınırı:
10. Özel eğitim sınıflarına takılan kameraların kayıtları canlı yayına veya veli/kurum yöneticilerinin keyfi izlemesine açık değildir. Kayıtlar; yalnızca adli veya idari bir inceleme/soruşturma kapsamında resmi makamlarca talep edilmesi halinde incelenebilecek, üçüncü kişilerle kesinlikle paylaşılamayacaktır.

Hukuki Değerlendirme ve KVKK Uyarıları

Bakanlığın yayımladığı düzenlemeler ve Danıştay kararı, özel öğretim ve özel eğitim kurumları açısından hem idari denetim hem de veri güvenliği bakımından kritik yükümlülükler getirmektedir.

Özellikle özel eğitim kurumlarında derslik içerisine kurulacak kameralar bakımından; 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) gereğince veri sorumlusu sıfatıyla aydınlatma yükümlülüğünün yerine getirilmesi, veri işleme envanterlerinin güncellenmesi, kayıtların siber güvenliğinin sağlanması ve ölçülülük ilkesine titizlikle uyulması gerekmektedir.

Genel özel öğretim kurumlarının ise derslik içine kamera koyma yasağını ihlal etmemeleri, aksi takdirde idari yaptırımların yanı sıra KVKK ve özel hayatın gizliliği bağlamında hukuki ve cezai sorumluluk doğabileceği unutulmamalıdır.

Kurumların mevzuata uyum ve altyapı çalışmalarını bu ayrımı gözeterek yürütmeleri önemle tavsiye olunur.